Asbest ziekte

Asbest is een verzamelnaam voor een aantal uit kleine vezels bestaande mineralen die alle als kenmerk hebben dat zij uiterst slijtvast zijn en bestand tegen zeer hoge temperaturen. In het verleden werd asbest vooral op grote schaal gebruikt voor het isoleren van leidingen, kachels en ovens, de fabricage van tal van brandwerende producten en het vervaardigen van remvoeringen en koppelingsplaten van auto's en vrachtauto's.

Industrietakken waarin veel met asbest werd gewerkt waren de scheepsbouw, de isolatiebedrijven, raffinaderijen, centrale-verwarmingsbedrijven, golfplatenfabrikanten, garagebedrijven, gas- en elektriciteitsbedrijven en fabrikanten van vloerbedekking.

De biologische effecten van asbest zijn een gevolg van inademing van asbestvezels. Een deel van de ingeademde vezels verlaat het lichaam via natuurlijke weg, met name door het ophoesten van slijm. Een ander deel zet zich af in de kleinste luchtwegen en longblaasjes. Daar worden de vezels opgenomen door opruimcellen die de asbestvezels omgeven met een laagje ijzerhoudende eiwitten. Door deze coating ontstaan de zogenaamde asbestlichaampjes, die een graadmeter vormen voor de mate waarin iemand aan asbest is blootgesteld.

De aanwezigheid van asbestlichaampjes veroorzaakt verschillende longaandoeningen en – afwijkingen. De meest bekende asbestziekten zijn longkanker en mesothelioom.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat in ons land in de komende decennia vele tienduizenden werknemers aan asbestziekten zullen overlijden. De jaarlijkse sterfte zal een piek bereiken rond het jaar 2020 en daarna afnemen tot een sterfte van rond de 450 gevallen per jaar in 2030.

Daarnaast zijn er aanwijzingen dat personen die zijn blootgesteld aan asbest een verhoogde kans hebben op tumorvorming in andere organen dan het ademhalingsstelsel, zoals de keel, de maag en het darmstelsel.

Medische causaliteit

De belangrijkste oorzaak van het ontstaan van longkanker is het roken van sigaretten. Sinds 1955 is duidelijk dat ook het inademen van asbestvezels een factor is die de kans op deze ziekte vergroot. In 1979 werd in een epidemiologisch onderzoek vastgesteld dat asbestblootstelling bij rokers zelfs een meer dan evenredige vergroting van de kans op longkanker teweeg brengt.