Honderden militairen mogelijk ook ziek
De doodzieke militair is tientallen kilo’s lichter na chemokuren. Van de kanker, veroorzaakt door onderhoudsmiddel PX10. Daarmee reinigde hij vanaf midden jaren zeventig als ’konstabel’ dagelijks wapens op marineschepen en ademde daar de kankerverwekkende stof benzeen voortdurend in.
’Traagheid bij Defensie uiterst pijnlijk’
„Ik denk dat er honderden militairen en oudkonstabels uit de jaren ’70 tot ’90 zijn die nog niet weten dat ze bij ziekte schadevergoeding kunnen krijgen”, zegt Johannes de Bruin, letselschadespecialist van de militair.
De vijftigjarige wapenspecialist, die zijn hele leven bij de marine werkte, liep in 2006 talloze ernstige infecties op.
Sinds begin dit jaar krijgt hij zware chemokuren en door de zeer agressieve lymfeklierkanker heeft hij nog hooguit enkele jaren te leven, aldus een onafhankelijke chirurg. De militair wil de schadevergoeding ook afdwingen voor zieke collega’s. „Die misschien nu niet beseffen dat hun ziekte veroorzaakt is door het benzeen in het reinigingsmiddel PX10”, aldus De Bruin van bureau Letselschade Haaglanden Claimzorg.
„Want het probleem is: die ziekte kan zich, net als bij asbestkanker, pas jaren later openbaren.” De ongeneeslijk zieke militair leeft van een invaliditeitspensioen. Het ministerie erkende schuld en betaalde de konstabel een voorschot op het smartengeld van 25.000 euro. „De rest van de schade wordt afgehandeld”, zo reageert de woordvoerster van het ministerie, zonder een bedrag te noemen.
Maar alhoewel De Bruin de zaak heeft opgepakt, „vertraagt” Defensie, zegt hij, uitbetaling van de rest. Talloze brieven gaan inmiddels over en weer, terwijl de verzwakte oud-militair door de zeer agressieve kanker volgens zijn artsen nog maar kort te leven heeft. „Die traagheid bij Defensie is uiterst pijnlijk voor een man die jaren op en top militair was en zijn land gedisciplineerd diende”, meent De Bruin. „De vergoeding eisen we niet alleen voor hem omdat hij leukemie kreeg.
Het is een principiële kwestie geworden: alle militairen die langdurig met PX10 hebben gewerkt – en hun nabestaanden – zouden die schadevergoeding moeten krijgen. Daarom is Defensie huiverig om meer te betalen. Dit wordt een voorbeeldzaak.”
Het ministerie zegt dat de zaak uiterst complex is, maar dat uitbetaling „zo spoedig mogelijk” volgt. Volgens schadehandboeken loopt een vergoeding uiteen tussen de 45.000 en 200.000 euro. Met jaarlijks terugkerende kosten komt de totale claim tot 400.000 te liggen.
Reinigen
PX10 werd sinds de jaren zeventig op alle marinefregatten gebruikt om wapens mee te reinigen. Konstabels halen wapens uit elkaar, reinigen ze en plaatsen die terug in de aparte opslagruimtes. De konstabels hingen in afgesloten vertrekken boven baden met PX10 en open tanks met die stof. „Ze ademden die stof dagenlang voortdurend in.”
Twintig jaar later werd de stof verboden voor alle NAVO-troepen. „Dat de kanker en andere gezondheidsklachten veroorzaakt werden door benzeen is bij veel konstabels niet bekend”, aldus de letselschadespecialist. „Men weet het niet. En Defensie meldt het niet.”
De woordvoerster ontkent dat. „Zodra de schadelijkheid van een stof vastgesteld wordt, zullen we die niet meer gebruiken. Dat maken we meteen aan al ons personeel kenbaar.”
De marineman zit verzwakt thuis. In juni 2006 meldde de internist van het Gemini-ziekenhuis in Den Helder een direct verband tussen benzeen en de ziekteverschijnselen.
De Bruin: „Vanaf dat moment wist Defensie het, behoorde het mensen actief te waarschuwen.” „Het lijkt niet meer dan goed werkgeverschap”, schrijft ook de medisch adviseur van Letselschade Haaglanden Claimzorg in zijn advies, „indien Defensie zich nu actief opstelt om te achterhalen of mogelijk nog meer medewerkers door PX10 problemen hebben opgelopen.”
Bron: Telegraaf 19-09-2008, door Theo Besteman